۸۶۰۸۶۳۲۶
info@
caracaltravel.com
اشتراک‌گذاری
ترجمه:
منبع:
تاریخ سه شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۷

خرس‌های سیاه آسیایی اندازه‌های متوسط تا بزرگ دارند و در جنگل‌های برگ‌ریز و گرمسیری در سراسر آسیا زنگی می‌کنند. این خرس‌ها با خرس‌های سیاه امریکایی از لحاظ ویژگی‌های ظاهری، اندازه و رفتار شباهت‌های زیادی دارند و حدود 4 میلیون سال پیش جد مشترک داشته اند. شکار این خرس‌ها بخاطر با ارزش بودن‌شان نسبت به سایر گونه‌ها و استفاده از  قسمت‌های مختلف بدن‌شان (بخصوص کیسه صفرا) در تولید داروهای سنتی و طبخ غذاهایی لذیذ در برخی مناطق و همچنین تخریب زیستگاه‌های طبیعی‌شان به دنبال از بین رفتن جنگل‌ها، از مهم‌ترین دلایلی هستند که خرس‌های سیاه آسیایی را به "گونه در معرض خطر" تبدیل کرده اند.

خرس‌های سیاه آسیایی نیز همانند هفت گونه خرس شناخته شده در سراسر دنیا، بدنی قوی و تنومند دارند. دارای سری بزرگ هستند و پاهای ستبرشان قوای لازم برای راه رفتن و ایستادن را داراست. زمانی که احساس خطر کنند و یا بخواهند بر سر قلمرو شخصی‌شان با رقبا مبارزه کنند، روی دو پا می ایستند تا بزرگ‌تر و با ابهت‌تر جلوه کنند. بسته به نوع نژادی که دارند ممکن است با رنگ‌های مشکی، قهوه ای و یا حتی بلوند دیده شوند. اما ویژگی ای که در تمام آن‌ها مشترک است، نماد V شکلی از خز سفید رنگ است که روی سینه‌شان قرار دارد. همچنین حلقه ی خزی که اطراف گردن‌شان را پوشانده سبب شده تا بزرگ‌تر از آنچه که واقعا هستند به نظر بیایند. خرس‌های سیاه آسیایی مانند سایر گونه خرس‌ها، دارای شامه بسیار تیزی هستند. این ویژگی در پیدا کردن غذا امری حیاتی به شمار می‌رود و از شکل پوزه درازشان ناشی می‌شود. برخلاف بزرگ بودن گوش این گونه، آن‌ها نیز مانند سایر خرس‌ها از قدرت شنوایی و بینایی خوبی برخوردار نیستند و همواره برای انجام تمام کارها حتی مجسم کردن محیط اطراف‌شان، متکی به قوه بویایی خود هستند.

پراکندگی و عادات خرسهای سیاه آسیایی

خرس‌های سیاه آسیایی اولین بار در سراسر آسیا و اروپا پیدا شدند و سوابق فسیلی ای از آن‌ها نیز در غرب فرانسه و آلمان کشف شد. اخیرا تراکم جمعیت آن‌ها به مناطقی در جنوب و مرکز آسیا از افغانستان تا ژاپن و از جنوب تا تایلند، محدود شده است و البته در سمت شمال روسیه نیز دیده شده اند. همچنین این خرس‌ها به طور نسبتا وسیعی در شمال شرقی آسیا و در کشورهایی مثل میانمار، ویتنام، کامبوج، لائوس و تایلند حضور دارند اما اخیرا در مالزی دیده نشده اند. مکان دقیق زندگی این خرس‌ها بستگی به شرایط جغرافیایی منطقه ای که پیدا می‌کنند دارد اما به طور کلی جنگل‌های برگ‌ریز در ارتفاعات پایین‌تر را ترجیح می‌دهند. پیشروی فعالیت‌های انسانی در چنین مناطقی که از افزایش سطح کشاورزی و تعدد زیستگاه‌های انسانی ناشی می‌شود، باعث شده تا جمعیت باقی مانده از خرس‌های سیاه آسیایی مجبور شوند به سمت پوشش‌های گیاهی کوچک و جدا افتاده در ارتفاعات بالاتر بروند.

رفتار و سبک زندگی خرس‌های سیاه آسیایی

خرس‌های سیاه آسیایی مانند دیگر گونه خرس‌ها حیواناتی منزوی هستند که تنها برای جفت‌گیری و یا مبارزه بر سر قلمرو مطلوب‌شان کنار هم جمع می‌شوند. این خرس‌ها با وجود پنجه‌های کوچک‌شان می‌توانند به راحتی و با تبحر از درخت‌ها بالا روند، از شاخ و برگ‌ها برای خود آشیانه ای بسازند و سرگرم جست و جو و خوردن میوه‌ها و شکار حیوانات کوچک شوند. خرس‌های سیاه آسیایی در آب و هوای سرد مناطق شمالی در طول زمستان به خواب فرو می‌روند. در فصل پاییز مشغول خوردن میوه‌های چرب درختان بلوط و گردو می‌شوند که با تشکیل لایه ای از چربی در بدن‌شان آن‌ها را در برابر سرما محافظت می‌کند. خرس‌های مناطق شمالی از ماه نوامبر تا آپریل به خواب زمستانی می‌روند اما برخی از جمعیت خرس‌های ساکن در مناطقی از روسیه که دارای آب و هوایی سردتر از بخش‌های شمالی هستند، از ماه اکتبر به خواب می‌روند و تا آخر ماه می هم بیدار نمی‌شوند.

تولید مثل و چرخه زندگی خرس‌های سیاه آسیایی

خرس‌های سیاه آسیایی از سن 4 تا 5 سالگی قادر به زادآوری هستند. آن‌ها در ماه‌های جون و جولای جفتگیری می‌کنند و در ماه‌های مارچ تا آپریل ، توله‌هایشان را به دنیا می‌آورند. مدت بارداری خرس‌های ماده از 6 تا 8 ماه متغیر و تعداد توله‌ها بین 1 تا 4 توله (معمولا 2) است. توله خرس‌ها در پناهگاه‌های امن و زمستانی مادرانشان به دنیا می آیند. پناه گاه‌هایی که بسته به شرایط محیطی هم می‍‌توانند در بستر رودخانه و هم در صخره‌های سنگی باشند. آن دسته از خرس‌هایی که در مناطق جنوبی زندگی می‌کنند و خواب زمستانی ندارند نیز به دنبال پناه‌گاهی ایمن می‌گردند تا بتوانند توله‌های خود را در آن‌ها به دنیا بیاورند.

توله خرس‌ها بدون مو به دنیا می آیند و به شدت به مادران‌شان و خانه‌هایی که هردو را گرم و ایمن نگه می‌دارد وابسته هستند. توله‌ها در سن 6 ماهگی از شیر گرفته می‌شوند. از همین جهت به جای آنکه به ماده مغذی موجود در شیر مادر متکی باشند شروع به خوردن غذاهای جامد می‌کنند و اغلب تا سه سالگی نزد مادران‌شان باقی می‌مانند. آن دسته از خرس‌هایی که در اسارت (باغ وحش) هستند تا 30 سال یا حتی بیشتر می‌توانند زنده بمانند اما در حیات وحش به ندرت می‌توانند تا بالای 25 سال عمر کنند.

طعمه‌ها و رژیم غذایی خرس‌های آسیایی

علارغم آن که خرس‌های سیاه آسیایی در دسته حیوانات گوشت‌خوار قرار می‌گیرند اما مانند دیگر خرس‌ها رژیم غذایی همه چیز خواری وسیع و متنوعی دارند و این بدان معناست که از گیاهان و حیوانات کوچک تغذیه می‌کنند. از آن‌جایی که میزان مواد مغذی موجود در میوه‌ها، دانه‌ها و گیاهان برای حیواناتی با جثه خرس‌ها کافی نیست، آن‌ها بخش زیادی از انرژی روزانه خود را صرف جست و جو غذا در میان درختان می‌کنند. میوه درختان بلوط، گردو و مابقی مغزها و دانه‌ها در کنار میوه‌هایی مثل گیلاس، شاخه‌های گیاه بامبو، برگ‌ها، علوفه، شاخ و برگ گیاهان، حشراتی مثل موریانه و مورچه، بخش عمده رژیم غذایی آن‌ها را تشکیل می‌دهند. اما اگر این مواد در دسترس نباشند و یا سخت پیدا شوند، رژیم غذایی‌شان با خوردن هر نوعی از پرنده‌ها و جوندگان تکمیل می‌شود.

از آن‌جایی که خرس‌های سیاه آسیایی میزان کم‌تری گوشت مصرف می‌کنند، شکل صاف دندان‌های بزرگ آسیایی‌شان، گیاه خواری را برای‌شان راحت‌تر کرده است.  

در مناطقی که ساخت و سازهای انسانی به حریم زیستگاه‌های طبیعی آن‌ها تجاوز کرده است، گاهی دیده شده که به مزارع کشاورزی حمله کردند و دام‌ها را دریدند.

شکارچیان و تهدیدات خرس‌های سیاه آسیایی

اندازه بزرگ و طبیعت درنده خرس‌های سیاه آسیایی ، کم بودن و یا شاید نبود شکارچیان‌شان را در طول تاریخ تضمین کرده است. اما ببرها شکارچیان اصلی این خرس‌ها و توله‌های کوچک بی دفاع‌شان در سراسر آسیا هستند. هرچند که اغلب مادران از آن‌ها به خوبی مراقبت می‌کنند. خرس‌های سیاه آسیایی در مناطقی از روسیه که محدوده طبیعی‌شان با خرس‌های قهوه ای مشترک می‌شود آسیب پذیرند و ممکن است گاهی توسط گله گرگ‌ها مورد تهدید واقع شوند.

با همه این‌ها انسان‌ها همواره بزرگ‌ترین خطر برای خرس‌های سیاه آسیایی محسوب می‌شوند. جمعیت این خرس‌ها با از دست دادن زیستگاه‌هایشان در نتیجه قطع درختان برای احداث زمین‌های کشاورزی و یا گسترش سازه‌های انسانی به شدت تحت تاثیر قرار گرفته است. همچنین ارزش بالای شکار آن‌ها برای استفاده از قسمت‌های مختلف بدن‌شان در ساخت داروهای سنتی، تجارتی است که با وجود غیر قانونی بودن و ممنوعیت در تمام کشورها به غیر از ژاپن، همچنان رونق دارد.

 

ویژگیها و واقعیتهای جذاب در مورد خرسهای سیاه آسیایی

خرس‌های سیاه آسیایی با نام‌های علمی هم‌چون خرس سیاه هیمالیایی و خرس‌های تبتی در آسیا شناخته می‌شوند و علامت V شکل سفید رنگی که روی سینه‌شان است سبب شده تا در خیلی از مناطق با نام خرس ماه شهرت یابند. این خرس‌ها برخلاف بسیاری از گونه‌های دیگر خرس‌ها بیشتر ساعات روز را در آشیانه‌های خود که درختان توخالی و یا غارها هستند، به خوابیدن اختصاص می‌دهند و فقط شب‌ها برای پیدا کردن غذا بیرون می آیند.

خرس‌های سیاه آسیایی از حیوانات کوچک بسیار متنوع وگیاهان تغذیه می‌کنند و رژیم غذایی‌شان بستگی به آن دارد که کجا و در چه زمانی از سال هستند. طبق مطالعات انجام شده در تایلند، این خرس‌ها از 160 گونه درخت میوه تغذیه می‌کنند.

رابطه خرس‌های سیاه آسیایی با انسان‌ها

3000 سال مردم خرس‌های سیاه آسیایی را مشخصا به خاطر پنجه و کیسه صفرای آنها شکار می‌کردند و از کیسه‌های خشک شده در ساخت داروهای سنتی چینی استفاده می‌کردند و باور داشتند که آن‌ها از ویژگی‌های شفا بخش بسیاری برخوردار هستند. همین ویژگی باعث شد تا آن را شکار کنند و در مزارع مخصوصی نگه داری کنند. این کار مشخصا در چین و ویتنام انجام می‌شده و جزء مکان‌هایی بوده که وضعیت زندگی این خرس‌ها باعث نگرانی فعالان و طرفداران محیط زیست بوده است.

این صنعت به تنهایی سبب شد تا جمعیت خرس‌ها به طور فاحشی کاسته شود و در کنار از بین رفتن زیستگاه‌هایشان در برخی نقاط به طور کامل ناپدید شوند. در بعضی مناطق این خرس‌ها به عنوان عاملان تلفات انسانی شناخته می‌شدند و این خود در حالی بود که زیست گاه‌های طبیعی این حیوانات به دست انسان‌ها از بین می‌رفت و یا به عنوان حیوان خانگی شکار و یا تهدید می‌شدند.

خرس‌های سیاه آسیایی در پاکستان شکار و و برای جنگیدن با سگ‌ها در مسابقه ای تحت عنوان "خرس طعمه" به کار گرفته می‌شدند. این مسابقات نه تنها اخلاقی نبودند بلکه به شدت غلط و وحشیانه بودند چرا که قبل از شروع مسابقه چنگال‌ها و دندان‌های حیوان را از بین می‌بردند و در نتیجه امکان دفاع او از خود در برابر سگ‌های تریر نر (Bull Trriers) را به صفر می‌رساندند.

وضعیت حفاظت و زندگی امروز خرس‌های سیاه آسیایی

امروزه نام این گونه در فهرست قرمز IUCN به عنوان گونه در معرض خطر به چشم می‌خورد و در صورتی که شرایط زندگی‌شان بدون تغییر باقی بماند در آینده ای نزدیک منقرض خواهند شد. گمان بر این است که طی سی سال گذشته بالای 49% از جمعیت این خرس‌ها کاسته شده اما هیچ آمار رسمی در این باره گزارش نشده است. در حال حاضر بیشتر گمانه زنی‌ها حاکی از آن است که امروزه خیلی کم‌تر از 50% جمعیت این خرس‌ها در حیات وحش باقی مانده اند.

 

 

 

 

 

سفرهای پیشنهادی

مطالب پیشنهادی

عضویت در خبرنامه کاراکال
برای اطلاع از مطالب جدید، تورها و برنامه‌های ویژه کاراکال، می‌توانید پست الکترونیک و شماره همراه خود را وارد کنید و دکمه + را کلیک کنید: